Cân bằng Công việc & Cuộc sống: "Quyền sinh tồn" của lao động trẻ

Sự cân bằng giữa Công việc & Cuộc sống không chỉ là quyền, mà còn là một kỹ năng sống rất quan trọng của các bạn trẻ (minh hoạ)

Thuỷ Tiên 

Trong bối cảnh văn hóa "hustle" (làm việc hối hả, cống hiến hết mình) đang dần bộc lộ những hệ lụy tiêu cực như hội chứng "burnout" (kiệt sức), thế hệ lao động trẻ (Gen Y, Gen Z) đang mạnh mẽ đòi lại ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân. Việc "Cân bằng công việc và cuộc sống" (Work-Life Balance) hiện nay không còn là một đòi hỏi xa xỉ, mà đã trở thành một "quyền sinh tồn" thiết yếu nhằm bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần.

Tư duy phản biện và giải quyết vấn đề phức tạp

Nhiều bạn trẻ nghĩ rằng sử dụng AI hiệu quả là copy những câu Prompt "hay" ở đâu đó. Thực ra, bạn phải đối thoại với AI. Hãy nói, "Tôi không đồng ý như vậy, hãy đưa ra 3 phương án khác nhau và giải thích rõ tại sao?" (minh hoạ)

Thuỷ Tiên

Tư duy phản biện và Giải quyết vấn đề phức tạp (Critical Thinking) là  "Vũ khí cao cấp " của lao động trẻ thời AI. Trong bối cảnh kỷ nguyên số năm 2026, khi Trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh đã có thể lập trình, viết báo cáo, thiết kế slide và phân tích dữ liệu chỉ trong vài giây, câu hỏi lớn đặt ra cho lao động trẻ là: Giá trị độc bản của con người nằm ở đâu để không bị đào thải? Câu trả lời nằm chính ở Kỹ năng tư duy phản biện và giải quyết vấn đề phức tạp. Đây là năng lực giúp bạn nhìn xuyên qua làn sương mù của thông tin, bóc tách bản chất của những thách thức không có quy luật, và đưa ra quyết định mà không một thuật toán nào có thể tính toán thay.

Quyền và trách nhiệm của Công đoàn cơ sở trong công tác an toàn, vệ sinh lao động

Công đoàn cơ sở có vai trò quan trọng trong công tác an toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp (minh hoạ)

Hoa Văn

Trong môi trường lao động công nghiệp hiện đại, việc bảo đảm An toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) không chỉ là trách nhiệm đơn phương của Người sử dụng lao động (NSDLĐ) mà còn đòi hỏi sự giám sát, đồng hành chặt chẽ từ đại diện của người lao động. Công đoàn cơ sở chính là tổ chức đóng vai trò then chốt, là "lá chắn" bảo vệ trực tiếp sức khỏe và tính mạng của người lao động (NLĐ) tại nơi làm việc.

Tác động của AI đối với việc cá nhân hóa lộ trình đào tạo và phát triển nhân viên

AI có vai trò ngày càng toàn diện, quan trọng hơn trong quản trị nhân sự. Chìa khóa vàng của Giám đốc nhân sự (minh hoạ) 

Hoa Văn 

Trong kỷ nguyên số, mô hình đào tạo truyền thống theo kiểu “một size cho tất cả” (One-Size-Fits-All) đang bộc lộ những hạn chế lớn: gây lãng phí ngân sách, giảm động lực học tập và không kịp tốc độ thay đổi của doanh nghiệp. Sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI) đã mở ra một chương mới cho Quản trị nguồn nhân lực, biến Cá nhân hóa lộ trình đào tạo (Hyper-Personalized Learning) từ một khái niệm lý thuyết thành một lợi thế cạnh tranh cốt lõi.

Quản trị đội ngũ đa quốc gia: xoá nhoà khoảng cách, hoà nhập tư duy

Đội ngũ làm việc có thành viên từ nhiều quốc gia là một xu hướng tất yếu. Giám đốc nhân sự phải nắm bắt về múi giờ, sự thấu hiểu văn hóa, rào cản ngôn ngữ ... (minh hoạ)

Hoa Văn 

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phổ biến của làm việc từ xa, việc quản trị một đội ngũ "không biên giới" (đã quốc gia) đã trở thành năng lực bắt buộc của mọi nhà lãnh đạo nhân sự. Quản trị đội ngũ đa quốc gia (Global Virtual Teams - GVT) không chỉ là vấn đề lệch múi giờ, mà là bài toán về sự thấu hiểu văn hóa, rào cản ngôn ngữ và cách thức xây dựng lòng tin qua màn hình máy tính.

Quyền được ngắt kết nối (The Right to Disconnect)

Người lao động có quyền nghỉ ngơi trọn vẹn, không bị làm phiền ngoài giờ làm việc chính thức ghi trong hợp đồng lao động (minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong

Quyền được ngắt kết nối (The Right to Disconnect) có lã là một trong những quyền quan trọng bậc nhất của người lao động - thuộc nội hàm "giờ nghỉ, ngày nghỉ", được quy định trong hợp đồng lao động (Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi) và Bộ luật lao động 2019. Tuy nhiên trên thực tế, không ít trường hợp người lao động bị "quấy rối" một cách vô tình hay cố ý từ phía công ty (NSDLĐ) trong những khung thời gian "kỳ lạ" như: ngày chủ nhật, lúc 22 giờ tối. Đây là minh chứng cho việc NSDLĐ đã xâm phạm đến quyền lợi hợp pháp của NLĐ.

Minh bạch tiền lương: xu hướng toàn cầu

Minh bạch tiền lương là một xu hướng toàn cầu, góp phần thu hút nhân tài hiệu quả hơn (minh hoạ)

Hoa Văn 

Mức lương công bằng và minh bạch (Pay Fairness and Transparency) là một trong những yêu cầu, nguyện vọng quan trọng của lao động trẻ trong xu thế hội nhập, toàn cầu hiện nay. Tuy nhiên, đây lại là một vấn đề "tế nhị" đối với một số doanh nghiệp, với những quy định không ổn về mặt pháp lý, cũng chính là không ổn về mặt quản trị nhân sự. Xu hướng về vấn đề này ra sao?

Kỹ năng giải quyết xung đột: Biến mâu thuẫn thành động lực phát triển

Một người lao động chuyên nghiệp là người biết biến xung đột từ "ngòi nổ" phá hoại thành "đòn bẩy" cho sự thấu hiểu (minh hoạ)

Thuỷ Tiên

Trong môi trường làm việc, xung đột là điều không thể tránh khỏi khi những cá tính và quan điểm khác nhau va chạm. Tuy nhiên, một người lao động chuyên nghiệp là người biết biến xung đột từ "ngòi nổ" phá hoại thành "đòn bẩy" cho sự thấu hiểu.

Chuyến xe bus lúc 22 giờ

Trên chuyến xe bus lúc 22 giờ đêm, có hai người trẻ tuổi với những áp lực trong công việc và khát vọng trong cuộc đời (minh hoạ)

Thuỷ Tiên

Tiếng loa thông báo của tòa nhà văn phòng cao chọc trời vang lên những âm thanh khô khốc, báo hiệu giờ đóng cửa và yêu cầu mọi người rời khỏi khu vực làm việc. An bước ra khỏi sảnh, đôi vai trứu nặng không chỉ bởi sức nặng vật lý của chiếc thùng carton nhỏ đang ôm trước ngực, mà còn bởi gánh nặng của sự thất bại vừa ập đến. Bên trong chiếc thùng ấy là mớ "gia tài" vụn vặt tích cóp suốt ba năm thanh xuân: một chiếc cốc sứ đã sứt quai cô chưa nỡ vứt, vài xấp giấy note màu sắc chứa những ý tưởng dở dang, và trên cùng, nằm lạnh lẽo là bản quyết định chấm dứt hợp đồng lao động có dấu mộc đỏ chói.

Giấy uỷ quyền xử lý kỷ luật lao động (Biểu mẫu)

Người ký quyết định kỷ luật lao động phải là người có thẩm quyền đại diện cho doanh nghiệp (NSDLĐ), sẽ tốt hơn nếu doanh nghiệp quy định rõ vấn đề này trong Nội quy lao động (minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong

Xử lý kỷ luật lao động là một quy trình pháp lý với những điều kiện khắt khe về trình tự, thủ tục, thẩm quyền. Một trong những lỗi sai khá phổ biến khiến các quyết định kỷ luật lao động (đặc biệt là sa thải) do phía NSDLĐ ban hành bị Tòa án tuyên hủy chính là sai thẩm quyền xử lý, chứ không phải là NLĐ không có hành vi vi phạm kỷ luật.

Biên bản bàn giao (công việc, tài sản) khi nghỉ việc (Biểu mẫu)

Bàn giao công việc và ghi nhận thành Biên bản là thủ tục mang tính nguyên tắc khi kết thúc quan hệ lao động giữa hai bên (minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong

Trong quy trình nghỉ việc tại các cơ quan, doanh nghiệp, "Biên bản bàn giao công việc" là một văn bản hành chính nội bộ quen thuộc. Thông thường, văn bản này được ký kết giữa người lao động (NLĐ) chuẩn bị nghỉ việc và đại diện người sử dụng lao động (NSDLĐ) – thường là người quản lý trực tiếp (Trưởng phòng/Giám đốc bộ phận). Dù mang tính chất nội bộ, biên bản này lại là cơ sở pháp lý cốt lõi để giải quyết các quyền và nghĩa vụ tài chính, tài sản khi chấm dứt Hợp đồng lao động (HĐLĐ).

Đơn xin nghỉ việc (Biểu mẫu)

Hệ quả pháp lý của đơn xin nghỉ việc là chấm dứt quan hệ hợp đồng lao động giữa hai bên. NLĐ không bắt buộc phải nêu lý do trong đơn xin nghỉ việc (minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong

"Đơn xin nghỉ việc" là một văn bản rất phổ biến trong đời sống việc làm. Dưới góc độ pháp lý, văn bản này chính là hình thức thể hiện quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động (NLĐ). Bộ luật Lao động 2019 trao cho NLĐ quyền tự do lựa chọn việc làm lớn hơn luật cũ, nhưng đồng thời cũng đi kèm với những nghĩa vụ khắt khe nếu làm sai trình tự, thủ tục.

Làm việc linh hoạt (Remote work): Kỷ nguyên "kết quả thay vì chỗ ngồi" đã đến

Làm việc ở đâu không quan trọng, vấn đề là có hiệu quả hay không? Tại sao phải bấm giờ cho người "ngồi thiền" mà làm chẳng ra chi (minh hoạ)

Thuỷ Tiên

Nếu trước năm 2020, làm việc từ xa (Remote work) vẫn được xem là một đặc quyền xa xỉ của giới công nghệ, thì sau đại dịch, nó đã trở thành một yêu cầu tiên quyết của người lao động trẻ. Mô hình làm việc linh hoạt (bao gồm làm việc tại nhà, làm việc hỗn hợp - Hybrid, hay linh hoạt về thời gian) không chỉ là một thay đổi về địa điểm, mà là một cuộc cách mạng về niềm tin giữa người sử dụng lao động và nhân viên. 

Thông báo kết quả thử việc & Mời ký hợp đồng lao động (Biểu mẫu)

Kết quả thử việc tốt và được công ty mời ký hợp đồng lao động chắc chắn là niềm vui của cả hai bên (minh hoạ)

Ls. Trần Hồng Phong 

Giai đoạn thử việc là khoảng thời gian để người sử dụng lao động (NSDLĐ) và người lao động (NLĐ) tìm hiểu độ mức độ phù hợp với công việc. Khi thời gian thử việc kết thúc, việc ra "Thông báo kết quả thử việc" không chỉ là một thủ tục nhân sự thông thường mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc của doanh nghiệp. Bên cạnh việc thông báo kết quả thử việc, và việc mời NLĐ ký hợp đồng lao động có ý nghĩa như là một thư chào, với những thông tin cơ bản nhất về HĐLĐ, chính là để NLĐ có thời gian chuẩn bị, cân nhắc lần cuối cùng trước khi hai bên chính thức ký kết hợp đồng lao động với nhau.

Kỹ năng làm việc với AI để tối ưu hóa hiệu suất

Để làm việc hiệu quả với AI, điều đầu tiên phải hiểu đây là "thằng đệ" chứ không phải đây là "sư phụ" (minh hoạ)

Thuỷ Tiên

Trong kỷ nguyên số hiện nay, trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là một khái niệm xa vời mà đã trở thành một "cộng sự" đắc lực. Tuy nhiên, AI không thay thế con người; chính những người biết cách làm việc hiệu quả với AI sẽ thay thế những người không biết. Dưới đây là cẩm nang chi tiết về kỹ năng làm việc với AI để tối ưu hóa hiệu suất trong công việc và học tập.

Sức khỏe tinh thần (Mental Health) - mối quan tâm hàng đầu trong Quản trị nhân sự

Lao động trẻ thế hệ hiện tại chịu nhiều áp lực và cạnh tranh hơn so với thế hệ trước (minh hoạ)

Mộc Miên

Trong danh sách các vấn đề cần quan tâm đối với lao động trẻ, Sức khỏe tinh thần (Mental Health) không chỉ đứng đầu về thứ tự mà còn là "trọng tâm của mọi trọng tâm". Đây là một sự chuyển dịch tư duy mang tính thời đại: từ việc coi đi làm là để "sinh tồn" sang việc đi làm để "hạnh phúc và bền vững".

* 5 biện pháp cải thiện sức khỏe tinh thần trong lao động 

Cách tìm và tra cứu văn bản luật

Hiểu biết về cấu trúc Hệ thống pháp luật văn bản pháp luật: Luật > Nghị định > Thông tư - là điều tiên quyết giúp bạn nhanh chóng tìm thấy văn bản luật mà mình cần (minh hoạ) 

Hoa Văn

Việc tra cứu văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) không chỉ dành riêng cho luật sư hay sinh viên luật; đây là kỹ năng thiết yếu để bảo vệ quyền lợi cá nhân và vận hành doanh nghiệp đúng quy định. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết và lời khuyên để bạn (Người lao động nói chung) có thể làm chủ hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam, tìm ra văn bản pháp luật mà mình quan tâm.

Thủ tục và hồ sơ đề nghị cấp lại Giấy phép lao động cho NLĐ nước ngoài

Khi giấy phép lao động (của NLĐ nước ngoài) bị hư hỏng, mất - NSDLĐ cần làm thủ tục cấp lại cho NLĐ nước ngoài đang làm viê75c tại doanh nghiệp (minh hoạ)

Hoa Văn

Trong quá trình làm việc tại Việt Nam, người lao động nước ngoài (NLĐNN) có thể gặp phải các sự cố khách quan như làm mất, làm hỏng Giấy phép lao động (GPLĐ), hoặc có sự thay đổi thông tin cá nhân (như đổi hộ chiếu mới). Để bảo đảm quá trình làm việc không bị gián đoạn và tuân thủ đúng pháp luật, Nghị định 152/2020/NĐ-CP đã quy định chi tiết về thủ tục "Cấp lại Giấy phép lao động".

Điều kiện NLĐ nước ngoài gia nhập Công đoàn tại Việt Nam

NLĐ nước ngoài có thể tham gia Công đoàn khi làm việc tại Việt Nam nếu có đủ điều kiện theo luật định (minh hoạ)

Hoa Văn 

Sự ra đời của Luật Công đoàn 2024 (sửa đổi, bổ sung 2025) đánh dấu một cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên Việt Nam chính thức luật hóa quyền gia nhập Công đoàn của người lao động nước ngoài (NLĐNN). Đây là bước tiến quan trọng nhằm bảo đảm sự bình đẳng tại nơi làm việc và thực thi các cam kết quốc tế.

Điều kiện, hồ sơ và thủ tục gia hạn Giấy phép lao động cho người nước ngoài

NSDLĐ phải gia hạn Giấy phép lao động của NLĐ nước ngoài khi hết hạn (minh hoạ)

Hoa Văn

Để tiếp tục sử dụng người lao động nước ngoài (NLĐNN) khi Giấy phép lao động (GPLĐ) sắp hết hạn, pháp luật Việt Nam cho phép người sử dụng lao động (NSDLĐ) thực hiện thủ tục gia hạn. Tuy nhiên, việc gia hạn bị khống chế nghiêm ngặt về số lần, thời hạn và quy trình thực hiện nhằm bảo vệ thị trường lao động trong nước.